YER OYUNU BÖLÜM V Koz kontrolü

Bölüm III de perdanları, küçük kozlarla çakarak alıcıya çevirmenin bir yolunu izah etmiştik. Küçük kartları alıcı yapmak, koz sihiri, koz kontratlarının avantajlarından biridir.  Diğeri ise KONTROL gücüdür. “dur veya “yürü” deme ve masada trafiği yönetme hakkıdır.

                                   ARD10x                                Vx

                                   Rx                                           ADV10x

                                   Xx                                           xx

                                   Rxxx                                       ADVx

Doğu-batı pikte, körde veya treflde on bir löve yapabilir. Sanzatuda birisi en az beş karo alacaktır. Çakmaya gerek yoktur ama koza ihtiyaç vardır. Koz kontratı deklarana KONTROL gücü, karolara dur deme gücü verecektir.

Şimdi şunu deneyin:

                                   Rxx                                         Axx

                                   RV10xx                                 Dxx

                                   Ax                                           DVxx

                                   DVx                                        Rxx

Rakipler pik damını atak eder.  Nasıl dört kör yaparsınız? Normal dağılım bazında düşünün.

 Hazır mısınız? İkinci lövede hangi kartı oynadınız? Karo muydu? Hayır? O zaman battınız. Başka ne oynarsanız oynayın – koz bile olsa- rakipler hemen alıp bir pik daha oynayacaklardır. Daha sonra ne yaparsanız yapın, rakipler üç as ve bir pik alırlar.

İkinci lövede karo ruasını oynamak FARZ’dır. Zira pik kaçmak için karoların acele sağlanması gerekir; pik as ve ruası çıkarılmadan önce! Batıdan küçük bir karo oynamanın yararı olmadığına dikkatinizi çekmek isterim. Karo ruası olmalıdır. Aksi takdirde renk bloke kalır.

Bu aşamada, şu soruyu da sormak gerekir. İlk piki nereden aldınız? Yerden değil mi? Aferin. Eğer yerden aldıysanız kontrat güme gider. Karo ruasını oynadığınızda rakipler birinciyi boşlarlar, ikinciyi alıp pik ruasını çıkarırlar. Artık yere geçemezsiniz. ZAMANLAMA çok önemlidir.

Bir an için eli üç sanzatuda oynadığınızı farz edin. Alabileceğiniz on löve var- iki pik, dört kör, iki minörde de ikişer tane.

Maalesef sanzatuda ZAMAN defansın lehindedir. Siz dokuz löveyi sağlamadan önce onlar beş löve sağlarlar. Burada da çaka değeri yoktur. Fakat renk kontratı sanzatudan en az iki löve fazla yapar; hatta rakiplerin birinde beş tane pik varsa daha da fazla.

Sonuç şuna gelir: siz on löve yapabilirsiniz, onlar beş löve yapabilirler. Muharebenin akışını KONTROL eden sonucu kararlaştırır. Sanzatuda, kumanda defanstadır. Üç asları, zayıf yönünüz olan piklere hücum etmek için üç fırsat verir. Fakat kör oynarken deklaran piklere  “dur!” diyebilir. KONTROLU ele alır ve koz kontratını sanzatuya üstün kılan da bu özelliktir.

Bir başka örnek:

                                   Rxx                             Axx

                                   Xxx                             x

                                   Xxx                             RDV10x

                                   RDxx                          AVxx

Sanzatu aklınızın ucundan bile geçmez, zira rakipler  körleri ışık hızıyla çekerler. Karoda körleri ikinci lövede durdurursunuz ve on löveyi rahatlıkla alırsınız. Üç perdanınız, bir kör koz ası ve bir piktir.

Şimdi treflleri koz olarak deneyin. Bu defa kozlar 4-1 dağılmamışsa, on değil on bir löve yaparsınız. O küçük pik artık perdan değildir. Onu uzun karolara defos edebilirsiniz.

İki kontratı mukayese etmek için, iki durumda da alıcılarınızı sayın. İki pik, kör sıfır ve dört karo. İki kontratta da aynı. Fakat trefl koz olunca bir fazla löve yapmak mümkün olur.

Karolara elden bir pik defos edince yerin üçüncü pikine elden çakılır ve trefl rengi beş löve almış olur.

4-4 koz fiti

Bu da, deklaranda ve yerde 4-4 dağılmış olan kozun avantajını ortaya koyar. Uzun bir yan renk defoslar için kullanılır ve dördüncü koz – hangi elde olursa olsun- çakarak bir fazla löve sağlar.

Modern konuşma sistemleri bu 4-4 fiti bulmaya çok önem vermektedir. Elleri şu dağılımda zihninizde canlandırın.

                       

                                               Yer

                                   Pik      kör      karo    trefl

5         4         2         2

            Deklaran

3         4         3         3

Hepsinin alıcı olduğunu farz ederek majör renklerdeki löveleri sayın. Koz pik olursa dokuz: beş pik dört kör. Fakat kör kontratında on löve olabilir. Deklaran yerdeki piklerin üzerine iki karo veya iki trefl defos edebilir ve elinden bir çaka alarak löve sayısını ona çıkartabilir. Kör alıcıları dört değil de beş olur.

Şimdi kartları koyalım:

                                   Vxx                             ARDxx

                                   DVxx                          ARxx

                                   xxx                             Ax

                                   Axx                             xx

Pik koz olunca, en fazla on bir löve yapılabilir. Bir karo ve bir treflde olmak üzere iki perdandan kurtulmanın yolu yoktur. Fakat kör koz olunca, toplam on ikiye gelir. İki kzro (veya iki trefl) yerin piklerine kaçılır ve bir çaka on ikinci löveyi sağlar.

Tabii bu her zaman mümkün olmayabilir; defans alıcılarını hemen toplayabilirse, uzun renge defos edecek faydalı perdan kalmayabilir. Fakat genellikle, ilave bir çaka almak ümidi ile, 4-4 dağılmış olan kozu tercih etmek doğru olur.

Çok zayıf ellerde bile, kozlar 3-2 dağıldığı takdirde, 4-4 koz durumu kurtarabilir.

İki kör kontratı:

                                                           RDx

                                                           10xxx

                                                           Xx

                                                           Rxxx

                                                           AVx

                                                           ADxx

                                                           Rxxx

                                                           xx

batı karo damını atak eder. Doğu as ile alıp koz oynar. Boşlayınca batı, diyelim ki, vale ile kazanıp trefl oynar. Yerden ruayı koyunca doğu as ile alıp bir koz daha döner. Şimdi ne olacak?

Karar vermeden önce bir değerlendirme yapın. Defans bir trefl daha alacaktır, kör ruası yanlış yerde ise batı alıp koz döndüğü takdirde, bir de karo kaybederek batarsınız. Onun için as ile alın. Durum şöyledir:

                                                           RDx

                                                           10x

                                                           X

                                                           xxx

                                                           AVx

                                                           Dx

                                                           Rxx

                                                           X

Gerisi kolaydır. Karo ruasını çekip yere karo çaktırın, ele pik ile geçip bir karoya daha yerden çakın. Rakipler bir zaman koz ruası ile üste çakabilirler ama ziyanı yok, sadece koz ruasına ve bir de trefle el verip kontratınızı yaparsınız.

4-4 koz olunca, her iki el de çakarak ekstra koz lövesini alabilir.

Dört pik kontratını nasıl oynarsınız? Atak trefl.

                                   ARxx                          xxxx

                                   RDxx                          Axx

                                   X                                 RDV10x

                                   Axxx                           x

İki koz çekerek başlamak hiç doğru değildir. Çoğunlukla bir şey olmaz ve kimse sizin hatanızın farkına varmaz. Ama dört kerede bir kere kozlar 4-1 dağılır ve on löve yapmadan önce rakip karo ası ile el tutacaktır. Eğer o yanlış adamda ise, deklaran kozlarının defans tarafından toplanması ve kabak kontratta üç veya dört batmak rezaleti ile karşı karşıya kalabilir.

Trefle çakmak da tavsiye edilmez. Biri üçüncü trefle üste çakıp karo ası ile ortağına el geçirerek dördüncü trefle de çakabilir.

Doğru oyun, ikinci lövede, hemen karo oynamaktır. Karo ası çıktıktan sonra her şey rahattır. Kontrol deklarandadır. Pik as ruasını çekip durmadan karoları oynar. 4-1 koz dağılımı da onu zorlamaz zira o defanstan bir  tempo ileridedir.

Emniyetli (tedbirli) oynayın

İyi oyuncular bile burada hata yapabilirler:

                                   ARDx                         xxx

                                   ARxx                          xxx

                                   xx                               xx

                                   Vxx                             ARDxx

Kontrat dört pik. Rakipler karo as ve ruasını çekip kör oynarlar.

Çakacak ve sağlayacak hiçbir şey yok. Kozlar hemen toplanmalılar. Ama nasıl?

Anket yapıldığı takdirde çoğunluğun as, rua ve dam piki çekeceği görülür. Ondan sonra yarıdan fazlası, kötü şansına kahreder.  İhtimali yüzde elliden fazla olan    4-2 koz dağılımı kontratı perişan eder. Dördüncü kozu olan rakip, üçüncü (veya dördüncü) trefl oynanıncaya kadar bekler. O aşamada çakarak yerle bağlantısını keser. Karo oynanınca deklaranın son kozu da çıkar, netice bir veya iki içeri olur.

Cevap basittir. Dördüncü lövede koz oynayın ama küçük bir tane. Bir sonraki lövede defans size el verecektir. Şimdi kozun as, rua ve damını çekin. Bu şekilde üç tur değil dört tur koz oynamış olursunuz. Tabii KONTROLU sizde olur.

Tabii kozlar 3-3 dağılmış olursa, doğru oyun size bir löveye mal olur. On bir yerine on löve yaparsınız. Ancak kontratı garanti etmek için bu bedeli ödemek genellikle karlı olur.

İntihar çakası

Çakmak iyidir ama şart değildir. Löve almak için çakmayın; ilave löve almak için, başka türlü alamayacağınız löveleri almak için, çakın. Yerde uzun bir renk olunca, kozları çakmaktan ziyade antre olarak daha kıymetli olabilir. Çaka bir löve getirir ama antre üç, dört veya beş löve sağlayabilir.

Gerçek hayattan bir intihar çakası aşağıda veriliyor:

                                                           Ax

                                                           Rxxxxxx

                                                           Axx

                                                           9

                       

                                                           xx

                                                           AD10

                                                           X

                                                           RV10xxxx

Kuzeyin beş kör kontratına doğu pik atak etti.

Oyunu nasıl planlarsınız?

İnsanı briçten soğutacak oyun şöyle gelişti. Deklaran ilk löveyi as ile aldı ve trefl dokuzlusunu oynayıp boşladı. Batı dam ile alıp pik ruasını çektikten sonra karo döndü. Bu aşamada deklaran hara-kiri yapmaya karar verdi.

Karoyu as ile aldıktan sonra karo çaktı. Trefle çakarak ele geldi ve bir karoya daha yerden çaktı. Kör asını çektikten sonra ele tek geçişi kalmıştı: trefle çakmak! Şaşıran doğu vale ile üste çaktı ve perde indi!!!!!

Kuzey mazeret olarak “ama iki karo perdanım vardı.” Dedi.

Söylediği doğruydu ama onları çakması gerekmiyordu ki. Eğer koz antrelerini harcamasaydı yerin trefllerini sağlayarak onları trefllere defos edebilirdi.

Yerde uzun bir renk ve onu sağlamak için yeterli antre olunca, deklaran “YER SAĞ” demeyi öğrenmelidir. Elindeki perdanlar önemli değildir, yerin alıcıları onları kurtarır.

Bu durumda prensip şudur: “ALICILARINIZI DOĞRU KULLANIRSANIZ PERDANLARINIZI DÜŞÜNMENİZE GEREK KALMAZ.”

Son el biraz vahşi dağılımlı idi. Aynı konuyu destekleyecek harcı alem bir el şudur:

                                   ARDVx                                   10xx

                                   Rxx                                         xx

                                   xx                                           Axxxxx

                                   AVx                                        xx

Dört pike karşı kuzey kör atak eder. Güney as ile alıp bir koz döner. Oyunu nasıl planlayalım?

Yere iki çaktırsak, on löve almış oluruz. Ancak trefl çakasını hazırlamak için rakiplere bir el daha vermek mecburiyetindeyiz. Onların bir koz daha oynayacağı kesin ve o zaman çakmak için yerde bir koz kalır. İş kötü.

O zaman biz de karolara bakarız. Üçüncü lövede karo oynayıp boşlarız. Ne dönerlerse alıp karo asını çekeriz ve üçüncü karoya as ile çakarız. Ondan sonra kozları onlu ile yerde kalacak şekilde çekeriz.

Dikkat edilecek iki husus var: birincisi önceki örnekte olduğu gibi yer kör çaktırmak intihar olur. Karolara antremiz kaybolur ve bir löve için üç löve feda etmiş oluruz.

İkincisi, birinci karoyu boşlamadan karoları sağlayamayız. Bir rakipte üç karo olacağı için üç tur oynanması gerekir. Yerde sadece bir antre var. Boşlamak bir antre daha yaratmış olur.

Bir abartı

Bitirmek için bir el!!!!! ………… Ne olduğunu siz kararlaştırın

                                   ARDV10x                              xx

                                   xx                                           ARDxxx

                                   ADx                                        xx

                                   AD                                          xxx

Altı pik kontratına bir koz atak edildi. Pekiyi? Bunu nasıl oynarsınız?

Körde dört löve yapabilirseniz, şilem garantidedir. Onun için, kozları çektikten sonra bir kör boşlayın. Bu 4-1 dağılıma karşı emniyet oyunudur. Bedeli, eğer körler 3-2 dağılmışsa, on üçüncü löveden vaz geçmek olur.

Biraz konu dışı

Bu son elin, biraz bilim kurgudan çıkmış gibi, olduğunu itiraf edelim. EMNİYETLİ OYNAMAYI ileride ayrı bir bölümde inceleyeceğiz. Niye bu kadar önceden ona sıçradık? Emniyet oyunu, özel tekniklere ihtiyaç göstermez, prensip olarak her elde uygulanabilir.  Standart elleri toplayıp bir bölümde göstermek kolay olurdu ama emniyet oyunu hemen her bölümde bulundurulacak kadar önemlidir ve ona işaret etmek için erken sayılmaz.

“Emniyet” ifadesi, fazla löve peşinde koşmadan kontratı garantiye almayı belirtmektedir. Ustalar bunu otomatik olarak yaparlar. Öğrenme aşamasında refleksleri şartlandırmak için önceden bundan bahsettik. Kazaen değil, bilerek böyle yaptık.

Özet

(1)  Renk kontratında,  deklaran, sadece yerin kozlarını ayrıca yapmak için değil, kontrol için de (elinde kalmamış olan bir rengi durdurmak), bir yan rengi sağlamak için de çakabilir.

(2)  Zayıf kozları olunca, kozlara dokunmadan önce yan rengi sağlamak mecburiyetinde kalabilir, aksi takdirde:

(3)  Kozlar kötü dağılmışsa, defans KONTROLU  ele geçirebilir ve kendi alıcılarını deklarandan önce tahsil edebilirler.

(4)  Elinde A hatta AR varken bile, bazen deklaran iki elden de küçük koz oynayabilir. Bu, kozlar kötü dağılsa bile KONTROLU muhafaza etmesini sağlar.

(5)  İki el arasında sekiz koz olunca 4-4 dağılım ilave löve alma imkanı sağlar. Bir elde çakarak yan renk sağlandıktan sonra diğer elden kozlar çekilebilir.

(6)  Bir eldeki uzun renge kozlar antre sağlıyorsa, deklaran o elde, perdanları çakmamalıdır. Koz birkaç löveye antre olarak, çakarak elde edilecek bir löveden daha değerlidir.

Eksersizler

(1)                               xx                               ARxxx

Rx                               Axx

ARDV10x                  xx

Axx                             xxx

Altı karoya koz atak edildi. Kozları topladıktan sonra elinizden hangi kartı oynarsınız? Yerden hangi kartı koyarsınız?

(2)                               DV10xx                     xxx

RV                              xxx

Vxx                             AR10xx

Axx                             Rx

Üç pik kontratına, rakipler as, rua ve küçük koz oynayarak başladılar. Dışarıda başka koz kalmadı.

(a)  Karoları nasıl oynarsınız?

(b)  Kontrat dört pik olsaydı karoları nasıl oynardınız?

(3)                               Axxx                           xxxx

Axx                             Rxx

Ax                               Rxxx

Rxxx                           Ax

Dört pik kontratına trefl atak edildi. İkinci lövede yerden ve elden hangi kartları oynarsınız?

(4)                               ARDVx                       xx

xxxx                           ARx

Vxx                             RD109xx

                                   x                                 xx

Dört pik kontratına trefl as ve rua atak edildi.

(a)   İkinci löveye deklaran hangi kartı vermelidir?

(b)  İlk lövesini kazanınca deklaran hangi kartı oynamalıdır?

(5)                               ARDVx                       10xx

Axxxx                         D

Dx                               AV

x                                 Axxxxxx

Batının altı pik kontratına kör atak edildi, güney ruayı koyunca deklaran as ile aldı. Deklaran (a) ikinci löveye; (b) üçüncü löveye, (c) dördüncü löveye,             (d) beşinci löveye, hangi kartı oynamalıdır?

(6)                               ARDxx                       10x

xx                               xxx

Ax                               RDVxx

D10xx                        Axx

Kontrat dört piktir. Defans as, rua dam kör oynuyor.

(a)  Üçüncü köre deklaran çakmalı mıdır

Deklaran ilk lövesini kazandıktan sonra hangi kartı oynamalıdır?

Cevaplar

(1)   İki elden de küçük pik. Trefl perdanlarını defos etmek için bir küçük pik sağlamalısınız. Pikler 3-3 dağılmamışsa bir çaka ile pikleri sağlayamazsınız. Birinciyi boşlayarak 4-2 dağılıma karşı küçük piki sağlarsınız.

(2)   (a) As, rua ve sonra küçük karo. Karo kızı kuzeyde ise ona el vermekten çekinmezsiniz. O size zarar veremez. Ancak güneye el vermemeye gayret etmelisiniz, zira RV körün arkasından oynanınca kontrat tehlikeye girer. Karo damı güneyde ikili ise de as rua karoyu çekmak başarılı olur.

(b)bu defa karo damının tek olması ihtimaline karşı önce karo asını çekmelisiniz- sonra empas yapmalısınız. Dört pik oynarken karo kaybetmeye tahammülünüz yoktur. Onun için karo damını yakalamak maksadıyla her tedbiri almalısınız.

(3) iki elden de küçük bir koz. Bir sonraki löveyi alıp koz asını çekersiniz ve karşılıklı çakalarla oynarsınız. Kozlar 3-2 dağılmışsa kontrat batırılamaz. Bir pik boşlamak, iki tur koz oynandıktan sonra, kontrolün sizde kalmasını sağlar. Dışarıda bir alıcı koz kalır ve onunla çakılması sizi rahatsız etmez.

(4) (a) koz. Kör defos ederse, karoların 3-1 dağılması halinde dört löve kaybedebilir.- iki trefl karo ası ve karo çakası.

(b) bir karo. Şimdi bir çaka kontratı batıramaz, zira karoları kısa olan rakip ortağına el geçirip bir çaka daha alamaz. Deklaran kozları çekmeye kalktığında kozlar 4-2 dağılmış olursa, kontrolü kaybeder. Rakipler karo ası ile el tuttuğunda treflleri çekerler.

(5) (a) asa bir trefl.

     (b) küçük trefl büyük çak.

     ( c) asa bir karo.

   (d)küçük trefl büyük çak.

Deklaran elinde küçük bir koz saklamalıdır. Ondan sonra yerde kalacak şekilde kozları toplayabilir. İki siyah renk de 3-2 dağılmış olduğu takdirde kontrat sağlamdır.

(6)(a) Evet. Perdan defos edemez, zira kozlar 4-2 dağıldığı takdirde bir de koz kaybedecektir. Bu da defansın dördüncü lövesi olur.

(b) yerin onlusuna doğru bir koz. Bu 4-2 koz dağılımına çare olur. Bir kör daha oynamaları fark etmez, zira yerden çakarsınız.

DEFANS BÖLÜM VI Koz kontratlarında atak

Zaman paradan daha kıymetlidir. O löve demektir. Ekseriya deklaran kendi on lövesini alabilir ama defans da dört –veya beş- löve yapabilir. Bitiş çizgisini önde geçebilmek için,  o kendi lövelerini yapmadan, siz kendi lövelerinizi  almalısınız. Agresif olma zamanı şimdidir.

Dinamik olmalı mı olmamalı mı?  Bu defans için önemli bir sorudur. Bölüm IV de deklaranın planlarını bozma taktiklerini öğrenmiştik. Konuşmalardan yerde tek veya iki kartlı bir renk olacağı  belli olmuştu. Çaka değerlerini azaltmak için koz atak etmiştik. Pekiyi, konuşmalardan yerde kısalık değil de iyi bir yan renk olduğu anlaşılırsa ne olacak? Veya kartların çoğunluğu diğer tarafta ise? O zaman kural hücuma geçmektir. Deklaran kendi lövelerini almadan siz kendi lövelerinizi almalısınız.

Atakların en dinamik olanı tek kartı çıkmaktır. Ortak as ile kazanır ve bize çaka verir. Yahut ilk löveyi deklaran alır ama, bizde hala koz varken ortağa el vermek mecburiyetinde kalır; netice aynıdır.

Bunun ideali ortağın deklare ettiği renkte tek kartı atak etmektir. O rengi deklare ettiğine göre asın onda olma ümidi vardır. Konuşacak gücü olduğuna göre antresi de olabilir; ikinci çakayı alma ümidi de olur.

Ortak konuşmadığı takdirde, durum bu kadar aşikar değildir. Tek kartı atak etmek, eğer ortak el tutup çaka veremezse, deklarana yardımcı olur. Ortak el tutar mı, yoksa tutamaz mı? Bunu dikkate almak gerekir. İyi bir tahmin yürütmelisiniz. Göründüğü kadar zor değildir. Delilleri değerlendirin.

Farz edelim deklaran dört pik oynuyor ve sizde iki as ve bir de rua var. Öyle olunca ortakta fazla puan olamaz. Çok vahşi bir dağılım yoksa, rakipler dışarıda bu kadar puan olunca zon deklare etmezler. Ortak zayıf olunca da size çaka vermek için el tutamaz. Onun için o tek karta bir alternatif düşünelim.

Buna mukabil, sizde hiç puan olmayabilir. O zaman, rakipler şileme gitmeyi denemedikleri için ortakta bazı onör kartları olmalıdır. Tek kartı çıkmak için ideal zaman!

Netice olarak: elinizde ne kadar çok puan varsa, tek kart atağı ile deklaranı zorlama şansınız o kadar azdır. Eliniz ne kadar zayıf ise, bir veya iki çaka alma ihtimaliniz o kadar yüksektir.